دنیای ارزهای دیجیتال نشان داده که فضایی به‌شدت پویاست و فرصت‌ها و نوآوری‌های بی‌شماری در آن وجود دارد. روزی نیست که شاهد نوآوری در حوزه ارزهای دیجیتال نباشیم؛ به‌خصوص از سال ۲۰۲۰ که با پیدایش امور مالی غیرمتمرکز یا دیفای (DeFi) همراه شد، این عرصه نیز جذابیت بیشتری پیدا کرد. در این مدت کوتاه، مباحثی مانند توکن‌های غیرمثلی (NFT) و بازی‌های درآمدزا (P2E) و متاورس آرام‌آرام توجه سرمایه‌گذاران را به‌ خود جلب کردند و در‌نهایت، سیل عظیمی از سرمایه‌ وارد این بخش‌ها شد.

اغلب ارزهای دیجیتالی که تابه‌امروز می‌شناسیم، با ادعای غیرمتمرکزبودن پا به عرصه گذاشته‌اند. بیت کوین، اتریوم، کاردانو، استلار، ریپل و بسیاری دیگر درظاهر غیرمتمرکز هستند یا حداقل این‌طور به‌نظر می‌رسند؛ اما سؤال این‌ است که غیرمتمرکزترین ارز دیجیتال بازار کدام است؟ ارزهای غیرمتمرکز چه ویژگی‌هایی دارند؟

بسیاری از ما می‌دانیم که بیت کوین را یک شخص، نهاد، دولت یا بانک نساخته و توزیع نکرده است؛ بنابراین افراد و نهادها در ارزش‌گذاری و تعیین قیمت آن نیز نقشی ندارند. به‌همین‌دلیل، تعیین قیمت بیت کوین همواره یکی از مباحث دشوار است. در‌این‌میان، نباید فراموش کنیم که برخی از نهادها مثل کمیسیون بورس و اوراق بهادار ایالات‌ متحده بیت کوین را جزو اوراق بهادار دسته‌بندی می‌کنند؛ اما برخی دیگر هم به بیت کوین به‌ چشم کالا نگاه می‌کنند.

در چند سال گذشته، چشم‌انداز اقتصاد کلان به‌کلی دگرگون شده و پاندمی کرونا و محدودیت‌های مرتبط با آن چرخه معیوب زنجیره تأمین را به زانو درآورده است. در این دوران، از تسهیل کمّی (Quantitative Easing) بسیار استفاده شده و از سوی دیگر تورم نیز سر به آسمان کشیده است.

امروزه، دنیای ارزهای دیجیتال و زیرمجموعه‌های دیفای رشد چشمگیری کرده‌اند و فرصت‌های کسب سود در دیفای آن‌قدر پررنگ شده‌اند که نمی‌توان از آن‌ها چشم پوشید. حالا دیفای از یک مفهوم عبور کرده و کاربردهای عملی یافته است. طرفداران پروپاقرص دیفای در حال کسب درآمد از آن هستند و ایده «امور مالی غیرمتمرکز» در حال تبدیل‌شدن به واقعیت است.

در چند سال گذشته، بلاک چین به یکی از حوزه‌های کاری داغ و جدید برای افراد مختلف تبدیل‌ شده است. بر‌اساس نظرسنجی «دیلویت» (Deloitte Insights)، ۸۶درصد از پاسخ‌دهندگان معتقدند که فناوری بلاک چین جای کار بسیار دارد و بالاخره در هر گوشه‌ای کاربردهای آن را خواهیم دید. در نظرسنجی دیگری که «آپ‌ورک» (Upwork)، بزرگ‌ترین شبکه‌ فریلنسرهای جهان، انجام داده است، نتایج نشان داده‌ که بلاک چین جزو ۲۰ مهارتی است که بیشترین سرعت رشد را ازآنِ خود کرده‌اند. جالب‌تر اینکه در مشاغل مربوط به بلاک چین تعداد متخصصان نسبتاً کم و تعداد فرصت‌های شغلی فراوان است.

کیف پول‌های ارز دیجیتال لازمه نگه‌داری ارزهای دیجیتال هستند و بدون آن‌ها دسترسی به این دارایی‌ها ممکن نیست. البته ارزهای دیجیتال در‌اصل روی بلاک چین ذخیره شده‌اند و نه در داخل کیف پول؛ اما کیف پول‌ها تنها ابزارهای دسترسی به آن‌ها هستند. هر کیف پول یک کلید خصوصی دارد که حفاظت از امنیت آن برعهده خودِ کاربران است. به‌محض اینکه کلید خصوصی کیف پولتان را گم کنید، دیگر ارزهای دیجیتالتان را برای همیشه از دست می‌دهید.

در هر دورانی از تاریخ، کسانی زیسته‌اند که به‌وضوح با انسان‌های هم‌دوره خود متفاوت بوده‌اند. این انسان‌ها هرکدام در زمینه‌ها و عرصه‌های مختلف فعالیت کرده‌اند؛ اما نقطه اشتراک همه آنها این بوده است که توانسته‌اند وضعیت مردم و جهان را بهبود بخشند و اثرهای شگرفی از خود به‌جا بگذارند؛ به‌طوری‌که زندگی تمام مردم جهان به‌نحوی مرهون فعالیت‌های آنها باشد.

چندسالی است که متخصصان و فعالان حوزه بلاک چین از راهکارهای لایه دوم به‌عنوان راه‌حل مشکلات بلاک چین‌های مختلف صحبت می‌کنند. هدف از اجرای راهکارهای لایه دوم، حل مسئله مقیاس‌‌‌پذیری، سرعت و همچنین مصرف بالای انرژی در این بلاک چین‌هاست؛ اما آیا این راهکارها می‌توانند موجب بهبود شرایط بلاک چین‌هایی مانند اتریوم شوند یا حقیقت چیز دیگری است؟ با آنکه موضوع راهکارهای لایه دوم طرفداران فراوانی دارد، در سوی دیگر منتقدانی هم هستند که این ادعا را زیر سؤال می‌برند و معتقدند که راهکارهای لایه دوم قادر نیستند چاره‌ساز مشکلاتی باشند که شبکه‌هایی مانند اتریوم با آن دست‌به‌گریبان هستند. اما راهکارهای لایه دوم به چه مواردی اشاره دارند؟

فومو (FOMO) مخفف عبارت Fear of Missing Out به‌معنای ترسِ ازدست‌دادن یا عقب‌ماندن از دیگران است. فومو بیشتر در حوزه سرمایه‌گذاری کاربرد دارد و جالب است بدانید فقط مختص سرمایه‌گذاران تازه‌وارد نیست. این احساس در بسیاری از مواقع دامن‌گیر سرمایه‌گذاران حرفه‌ای هم می‌شود. مبنای تصمیم‌گیری‌هایی که از پی فومو می‌آیند تحقیق و بررسی نیست، بلکه این احساس است که «نکند من به‌اندازه بقیه سود نکنم» یا به‌بیان دیگر، مبنای آنها «مقایسه خود با دیگران» است.

سال ۲۰۲۱ سال وقوع همه‌گیری ویروس کرونا و تلاطم بازارهای مالی، بورس، ارزهای دیجیتال و نزاع بین قدرت‌ها بر سر جهت‌گیری‌های پولی و مالی بود. اگر در یک سال گذشته خبرهای جدید درباره فناوری‌های حوزه ارزهای دیجیتال، مقررات وضع‌شده و نوسانات بازارها را دنبال کرده باشید، حتماً می‌دانید که چه فرصت‌های ناب و نوینی برای سرمایه‌گذاران، توسعه‌دهندگان و معامله‌گران به وجود آمده است.

به‌جرئت می‌توان گفت که یکی از دستاوردهای مهم بلاک چین در سال ۲۰۲۱، افزایش محبوبیت این فناوری در صنعت بازی بود. بازی‌های بلاک چینی که در دسته‌بندی‌ «بازی‌ با هدف کسب درآمد» (Play-to-Earn) قرار می‌گیرند، دقیقاً به همین علت محبوب هستند که به بازیکنان اجازه می‌دهند در ازای وقتی که صرف بازی می‌کنند درآمد داشته باشند. حقیقت این است که بازی‌ با هدف کسب درآمد آینده صنعت بازی خواهد بود و این هدف با بهره‌گیری از دو فناوری مهم بلاک چین و متاورس اجرایی خواهد شد.