پروتکل وامدهی غیرمتمرکز زیرولند (ZeroLend) بهدلیل کاهش شدید تعداد کاربران و کمبود نقدینگی در بلاک چین هایی که بر بستر آنها فعالیت میکرد، بهطور کامل تعطیل میشود. این پلتفرم که زمانی یکی از بازیگران مهم در لایه ۲های اتریوم بود، اکنون با بحران پایداری مواجه شده است. در پی انتشار این خبر، قیمت زیرولند در ۲۴ ساعت اخیر بیش از ۳۴٪ سقوط کرده و ارزش کل سرمایه قفل شده (TVL) آن از ۳۵۹ میلیون دلار در سال ۲۰۲۴ به تنها ۶.۶ میلیون دلار رسیده است. رایکر (Ryker)، بنیانگذار زیرولند، در پست شبکه اجتماعی ایکس (X) خود گفت: پس از سه سال ساخت و راهبری این پروتکل، تصمیم دشوار توقف فعالیتها را اتخاذ کردیم. با وجود تلاشهای مستمر تیم، مشخص شد که این پروتکل در شکل فعلی دیگر پایدار نیست. جزئیات منتشر شده نشان میدهد که غیرفعال شدن برخی از شبکههای مورد حمایت و خروج تامینکنندگان اوراکل از این زنجیرهها، بازسازی بازارها و کسب درآمد را برای زیرولند غیرممکن کرده است. همچنین حملات مداوم هکرها و کلاهبرداران در کنار حاشیه سود بسیار پایین پلتفرمهای وامدهی، منجر به فعالیت میانمدت این پروژه با ضرر مالی شده بود. وضعیت دارایی کاربران و بازپرداخت خسارات تیم مدیریتی اعلام کرده است که کاربران باید هرچه سریعتر نسبت به برداشت داراییهای خود اقدام کنند. رایکر خاطرنشان کرد که برخی از وجوه ممکن است در زنجیرههایی با نقدینگی ناچیز قفل شده باشند، اما پروتکل قصد دارد با بهروزرسانی قراردادهای هوشمند، این داراییها را میان کاربران توزیع کند. همچنین بخشی از خسارات مربوط به هک سال گذشته در شبکه بیس (Base) که روی محصول بیت کوین اثر گذاشته بود، از طریق ذخایر ایردراپ تیم بازپرداخت خواهد شد. تغییر دیدگاه در لایه ۲های اتریوم تعطیلی زیرولند در حالی رخ میدهد که پیشتر ویتالیک بوترین (Vitalik Buterin)، همبنیانگذار اتریوم، لایه ۲ها را بخش مرکزی مقیاسپذیری میدانست. با این حال، او اخیراً تغییر موضع داده و اعلام کرده است که بسیاری از این شبکهها در پیادهسازی امنیت اتریوم شکست خوردهاند و تمرکز باید مجدداً به شبکه اصلی و رولآپهای بومی معطوف شود. این تغییر رویکرد کلان، ضربه سختی به پروتکلهایی وارد کرد که مدل تجاری خود را صرفاً بر پایه رشد لایه ۲ها بنا کرده بودند.
پس از سه سال ساخت و راهبری این پروتکل، تصمیم دشوار توقف فعالیتها را اتخاذ کردیم. با وجود تلاشهای مستمر تیم، مشخص شد که این پروتکل در شکل فعلی دیگر پایدار نیست.جزئیات منتشر شده نشان میدهد که غیرفعال شدن برخی از شبکههای مورد حمایت و خروج تامینکنندگان اوراکل از این زنجیرهها، بازسازی بازارها و کسب درآمد را برای زیرولند غیرممکن کرده است. همچنین حملات مداوم هکرها و کلاهبرداران در کنار حاشیه سود بسیار پایین پلتفرمهای وامدهی، منجر به فعالیت میانمدت این پروژه با ضرر مالی شده بود.
